|
|
Ierse Grammatica
Omdat Iers een Keltische taal is, heeft het exclusieve kenmerken die bij geen een andere taal voorkomt.Een kenmerk van de Ierse zinsbouw die niet bekend is bij sprekers van andere talen, is het gebruik van de schakel (in het Iers een chopail). De schakel wordt gebruikt om te beschrijven wat of wie iemand is, in tegenstelling tot hoe en waar. Dit is vergelijkbaar met het verschil tussen de werkwoorden "ser" en "estar" in het Spaans en Portugees, hoewel dit maar een ruwe vergelijking is. De schakel, wat in de tegenwoordige tijd "is" is, is meestal demonstratief:
Is fear é: "Het is een man."
Is Sasanaigh iad: "Ze zijn Engels."
Als je zegt "dit is", of "dat is", worden "seo" en "sin" gebruikt:
Seo í mo mháthair: "Dit is mijn moeder."
Sin é an muinteoir: "Dat is de leraar."
Een ander kenmerk van de Ierse grammatica dat wordt gedeeld met andere Keltische talen is het gebruik van prepositionele voornaamwoorden. Bijvoorbeeld, het woord voor "bij" is "ag", wat het voornaamwoord "mij" (wat mé is) samenvoegt, wat agam vormt "bij mij". Dit wordt gebruikt bij het woord "bi" ("zijn"), om het het dichtst bij het werkwoord "hebben" te komen.
Tá leabhar agam. (ag + mé): "Ik heb een boek."
Tá deoch agat. (ag + tú): "Jij hebt een drankje."
Tá ríomhaire aige. (ag + é): "Hij heeft een computer."
Tá páiste aici. (ag + í): "Zij heeft een kind."
Wat betreft naamwoorden zijn er in het Iers 5 naamvallen: de 4 die in het Duits ook voorkomen en de vocatief als de 5e naamval. In het officiele standaard zijn er nu vermoedelijk maar 3 naamvallen, waar nominatief (1e naamval), accusatief (4e naamval) en datief (3e naamval) worden gecombineerd.
Naamwoorden verbuigen volgens twee grammaticale geslachten (inscní): mannelijk (firinscneach) en vrouwelijk (baininscneach). Eigenlijk worden levende dingen die mannelijk zijn, benoemd met mannelijke voornaamwoorden, voor vrouwelijke schepsels worden vrouwelijke naamwoorden gebruikt.
Maar, zoals bij elke taal, zijn er een duidelijke uitzonderingen: bijvoorbeeld: stail = denkhengst is vrouwelijk, cailín = meisje is mannelijk (kijk hieronder voor meer over de achtervoegsels)